SEKONDER HİPERTANSİYON | Dr.Muhammed Kemal KAHYALAR

Hipertansiyon kardiyovasküler ölüm için en yaygın risk faktörü olup önemli bir halk sağlığı sorunudur. Türkiye'de hipertansiyon ile ilgili son çalışma olan PatenT-2 çalışmasında sonuç %30.3 olarak bulunmuştur. En sık görülen şekli, nedeni bilinmeyen ve sıklıkla ailesel öykü ve obeziteyle ilişkili esansiyel hipertansiyon olmasına rağmen sekonder hipertansiyon (SH) % 5-15 aralığındaönemli bir orana sahiptir. Sekonder hipertansiyon, altta yatan tanımlanabilir bir nedene bağlı gelişen ve bu nedene yönelik tedavi ile gerileyebilen hipertansiyondur. SH erken teşhis edilip tedavi edilirse, hastalarda tedavi sağlanabilir veya kardiyovasküler hastalık riskinde azalma ile kan basıncı kontrolünde iyileşme yaşanabilir.

Sekonder hipertansiyon düşündüren durumlar nelerdir?

40 yaş altında evre 2 hipertansiyon, çocuklukta başlangıç,hipertansif acil ile başvuran evre 3 hipertansiyon, dirençli hipertansiyon, hipertansiyon evresiyle orantısız hedef organ hasarı, ailede hipertansiyon olmaması, ailede böbrek hastalığı öyküsü, kronik böbrek hastalığını düşündüre belirti ve bulgular,feokromasitomasemptomları veya aile öyküsü, obstriktif uyku apnesi, endokrinolojik nedenleri düşündüren bulgular…

Tansiyon yükselten ilaçlar nelerdir?

Günlük hayatta sık reçete edilen birçok ilaç hipertansiyona sebep olması, hipertansif bireylerde kan basıncı kontrolünü bozması veya antihipertansif ilaçların etkisini azaltması ile ilişkilendirilmiştir. Kan basıncını yükselten ilaç saptandığında mümkünse kesilmesi veya azaltılması veya alternatif tedaviye geçilmesi önerilmektedir.

Yüksek kan basıncına sebep olan sık kullanılan ilaçlar;

• Non-opioid analjezikler
• Nonsteroidalantiinflamatuvar ajanlar (aspirin dahil)
• Selektif COX-2 inhibitörler
• Sempatomimetik ajanlar (dekonjestanlar, diyet hapları, kokain)
• Stimülanlar (metilfenidat, deksmetilfenidat, dekstroamfetamin, amfetamin, metamfetamin, modafinil)
• Alkol
• Oral kontraseptifler
• Siklosporin
• Eritropoietin
• Doğal meyan kökü7

Bitkisel karışımlar (efedra veya mahuang)

İlk değerlendirme hipertansiyon tanısının doğruluğunu içerir. Doğru ölçüm teknikleriyle yapılmış olması, en az iki farklı ziyarette en az iki farklı ölçümde tansiyonun yüksek değerlendirilmesi, gereklilikte beyaz önlük hipertansiyonu veya maskeli hipertansiyonu araştırmak için 24 saatlik tansiyon monitorizasyonu yapılması gereklidir.

Hipertansiyon tanısı koyulan tüm hastalarda rutin bakılması gereken laboratuvar testleri vardır. Anormal sonuçlar daha ileri araştırmayı gerektirir.

Eğer anormallik saptanmazsa ancak hastada dirençli veya şiddetli hipertansiyon gibi SH düşündüren bir durum varlığında yaş aralığına,etyolojiye yönelik gerekli tetkikler planlanabilir.

Özellikle genç hastalarda (<40 yaş) spesifik tedavi sonrası hipertansiyon önemli oranda gerileyebilirken, ileri yaş hastaların %35’inde ayrıca olabilen esansiyel hipertansiyon birlikteliği veya uzun süreli kan basıncı yüksekliğinin vasküler geri dönüşümsüz sonuçları nedeniyle belirtilerde gerileme sağlanamayabilir.

Sağlıklı günler dilerim;