ÇOCUKLARIN SUÇA SÜRÜKLENMEME HAKKI / HATUN ÖZKÜMÜŞ

Çocuklar bir toplumun geleceğidir. Nüfusun nicel olarak korunması kadar var olan nüfusun kalitesinin artırılması da önem taşımaktadır. Özellikle çocukların suç işlemeye yatkın bir şekilde büyümemeleri, çocukların küçük yaşlarda suça sürüklenmemeleri veya bir suçun mağduru olmamaları için önlemler alınmalıdır

Ayrıca suça sürüklenme veya bir suçun mağduru olma durumunu yaşamış olan çocukların şimdiki ve gelecek hayatlarının korunması, iyileştirilmesi ve tekrar suça karışmamaları için gerekli önlemler alınarak, yeterli çalışmaların yapılması, ilgili çocuğun hayatını iyileştireceği gibi toplumun da daha sağlıklı yarınlara ilerlemesine destek olacaktır.

Suç kavramı güvenliği tehdit eden bir anlam ifade eder. İşlenen bir suç, cana, mala, sosyal hayata veya biyolojik yaşama zarar vermektedir. Ancak işlenen suç, suçu işleyen kişinin kendisine karşı da zarar verici bir tehdittir. 

Suçla ilişiği olan kişinin çocuk yaşta olması ise asla istenmeyecek bir durumdur.  Bu bakımdan çocukların suç işlemekten, suç işlemeye yatkın olarak büyümelerinden, bir suçun mağduru veya ortağı olmaktan korunmaları çocuk haklarının uygulanmasında önemli bir yer tutmalıdır.

Yeryüzünün değerli bir varlığı olan insanın yaşamına bütüncül bakıldığında hayat uzun bir süreçtir. Hayatının bir aşamasında suç işlemiş veya suça karışmış olan kişinin bütün yaşamının bu nedenle olumsuz etkilenmemesi istenir. Yanlış yapan, zarar verici suça karışan her insanın adli sürece ek olarak, temiz sayfaya dönmesi, yeni bir başlangıç yapması, suç ya da zararlı, kötü olan davranışın veya fiilin tekrar yapılmaması için çaba harcaması,  başka bir deyimle tövbe etmesi beklenir. Bu durum söz konusu çocuk olunca daha da değerlidir.

Çocukların suça karışmalarının önüne geçilmesi üzerinde hassasiyetle çalışılması gereken bir konudur. Çocuklar sadece onların dünyaya gelmelerine vesile olan ana-babalarının değil toplumun geleceği olduklarından, bir suça bulaşmış veya suça sürüklenmiş veya işlenen suçun mağduru olmuş bile olsalar onların normal hayata dönmelerinin, büyüme ve gelişmelerini sağlıklı sürdürmelerinin desteklenmesi zorunludur. 

İyi insan, iyi vatandaş yetiştirmeyi amaçlayan eğitim, çocukları sosyal hayata sağlıklı bir şekilde hazırlama görevi ile çocukların suçlardan ve toplumsal yapıya uyumsuz davranışlardan korunmasını kolaylaştırma işini de öncelemelidir. Çünkü küçük yaşlarda yerleşen olumsuz ve uyumsuz davranış örüntüleri birincil basamak da ilgili çocukların kendilerine de zarar vermektedir. Daha sonra çocukların işlediği suçların mağdurları oluşmaktadır. Bu nedenle çocukları sadece suçlardan korumaya çalışmak yeterli olmamaktadır. Suça sürüklenmiş ya da suça bulaşmış çocukların yeniden kendisiyle ve çevresiyle uyumlu hale getirilmesi gereklidir.

Ayrıca ilgili suça yönelten problemlerin de çocuk üzerindeki olumsuz etkilerinin silinmesi için de çalışmak ihtiyaçtır.

Bütün çocuklar için olası engellere rağmen büyüme ve yetişme süreçlerini en iyi şekilde tamamlayabilme fırsatını bulmak bir çocuk hakkı esasıdır. Çocuklar yaşadıkları toplumun ürünüdürler. Onlardan bazılarının suçla bağ kurmuş olmasının nedeni aynı zamanda yaşadıkları toplumdaki büyüklerin yapmaları gerekeni yapmamalarından kaynaklanmış olma ihtimali yüksek olduğundan özellikle çocuk yaşlarda bir suça bulaşmış veya bir suçun mağduru olmuş bireylerin yaşadıkları toplumla ve kendi varlıklarıyla uyumlu hale getirilme süreçlerini uygulamak da çocukların hayata hazırlanmasında bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Çocukların iyiliğine olan yalan söylemenin kötülüğü, başkasının malını izinsiz almanın yanlışlığı, arkadaşına şiddet kullanmamanın önemi gibi konular büyükler tarafından çoğu zaman onlara doğru bir şekilde anlatılırken, uygulanmadığında kötü sonuçlar doğurabilecek, kendisinin veya başkasının sınırlarını ihlal etme, mahremiyet kurallarına uymama, genel ahlaki kuralları tanımamadan kaynaklanabilecek sıkıntıların ise çocuklara zamanında ve doğru bir biçimde anlatılmaması onların korunmasında, hayata hazırlanmasında kontrolsüz kör noktalar oluşturabilecektir. 

Yerine getirilmediğinde, uygulanmadığında, unutulduğunda suç, sıkıntı veya zorluk getiren değerler yeniden gün yüzüne çıkarılmalıdır.

"Hardal tanesi" kadar iyiliğin de, kötülüğün de bir karşılığının olduğu çocuklara küçük yaşlardan itibaren öğretilmelidir.

Büyüme çağındaki çocukların gelişimleri dikkate alındığında çabuk sıkılma, isteklerini kontrol altına almada zorlanma, hata yapma risklerinin yüksekliği, kötü ortamlara uyma kolaylığı taşıma, çabuk kandırılabilme vb. özelliklerinin olduğu bilinir. Bu nedenle de bir suça karışmış veya bulaşmış çocuklara karşı sabırlı olunması, onların doğruları öğrenmelerine yardım edilmesi, çocuklarla olan iletişim kanallarının daima açık tutulması, onların aile ve sosyal hayata uyum sağlamalarının desteklenmesi bireyin ve toplumun kısa ve uzun vadeli refahı için de kaçınılmazdır. 

Çocukların aile ve sosyal hayata uyumlarının sağlanması, onların çeşitli suçlardan tamamen korunması veya suça ilişkin bir problem yaşayan çocuğun iyileştirilmesi için çaba harcamak öncelikle ana-babalarının, yakınlarının, çocuğun bakımını gerçekleştiren kişilerin, çocukla çalışan profesyonellerin görevidir. 

Özellikle sosyal medya ve kitle iletişim araçlarından kişinin gelişimine ve yaşantısına doğrudan etki eden kontrolsüz bilgi akışının yoğunluğu dikkate alındığında "çocukların sağlıklı birer kişi olarak büyüme ve gelişme hakkını" korumak bu amaçla onlar için uyanık olmak bütün yetişkinlerin hassas olması gereken konulardandır.

21 OCAK 2026
HATUN ÖZKÜMÜŞ