Devlet ve İnsan!

27.09.2018
Av. Mehmet Ali ÖNER

www.hertaraf.com editörleri (ki , Allah onlardan razı olsun) bana , siz niye yazmıyorsunuz dediler.

Söz verdik, bir şeyler karaladık.

 * *  *

Mesele-i müstehirelerimiz nelerdir  pek bilmiyorum.

Bismillah deyip başlayalım.

İnsan denilen, kimine göre kutsal varlık kimilerine göre katli vacip (!) yaratık, kendi kendini tekrar eder duruma geldi.

Onca teknolojik gelişme, iletişim furyası içinde nasıl oldu da kendimize ve ötekine söyleyecek sözümüz kalmadı, şaşmamak elde değil!

Mevlana: ” Dün dünle geçti cancağazım Bugün yepyeni şeyler söylemek lazım” demiş.

Demiş ama, durum eskiden farksız ve yeni olarak ne söyleyeceğiz?

Birey/Devlet ilişkisi ne olmalı/nasıl olmalı.. İla ahir.. Sormamız gereken yüzlerce soru var.

Devlet; Kur’an-ı Kerim’e göre “gücün ve malın elden ele geçmesi”

Batıda  “state” kelimesiyle karşılık bulmuş; hal, durum, vaziyet manalarında kelimenin karşılığı.

Devletin en önemli vasfı; sürekliliğidir.

Zamanın ve şartların değişmesi ile yenilenen bir süreklilik..

Zaten  değişemiyor ve yenilenemiyorsa bir devletin uzun süre yaşaması mümkün değildir.

Peki devletin ideolojisi olur mu?

Aklım erdi ereli Solcular ve İslamcılar bunu konuşur ama bir türlü bitmez bu konuşmalar.

Devletin ideolojisini beğenmeyen muhalifler(!) koyu ideolojiye sahip kimselerdir, maalesef!

Ama İbrahim Kiras geçen gün güzel bir cümle ile HARİKA BİR tespitte bulundu:

“Devlet yöneticilerinin siyasi ideolojisi olmaz. Pratik çözümleri olur. O pratik çözümlere siyasi ideoloji giysisi giydirilir.”

Başka mecralardaki bilgi akışı ve verilerde onlarca ‘Devlet’ tarifi işi  zorlaştırmakta..

Yaklaşımlarımızı dar alana hapsetmektedir.

Siyasi birliktelik ve yapılanma ile toprağın(sınırların) belirleyici olduğu, hepimizin malumu olan ‘Devlet’ tanımı ve algılamasından biraz öte/dışarı çıkıp öznel anlamlarına yoğunlaşıldığı vakit olay bambaşka bir hal almaktadır. Daha basit, anlaşılır ve bize/insana has..

Mesela, en bilineni Kanuni Sultan Süleyman’ın : “Olmaya devlet cihanda bir nefes sihhat gibi” sözüdür.

Adam oturaklıdır, ‘Devlet gibi’ deriz.

Adam güçlü, yine devletle hatırlanır.

Adam, o yörenin son sözü söyleyenidir, “Devlet son noktayı koydu” deriz.

Güzel bir At’a, Kısrağa dahi ‘Devlet gibi’ deriz ki; bu onun asaletine vurgudur.

Anadolu’da avlulu evlerin (Nerdeee, kalmadı ya..)en güzel yerine ‘Devlet’ denir.

Hülasa, teşbihan da olsa devlet bizde birçok anlamda kullanılır.

Devlet deyince özel isminin ötesinde en çok; sağlık, güç, adalet, seviyeli duruş, asalet,

güzellik, süreklilik v.b genel kabul görmüş kavramlar akla gelir.

Jean Jacques Rousseau‘nun Sosyal Mukavele’si, Monteskiyö’nün devlet tanımı filan umurumda değil.

Niye olsun ki, bu toprakların ‘Devlet’ kavramına yüklediği o deruni anlamı el ne bilsin.

Elin bilmediği bir şeyden  bize ne!!

Söz benim olsun, yanlış olursa başka doğru beni doğrultur, ama benim doğrumla..

Devleti önemsemekle, kabullenmek başka şeylerdir.

Taşrada Devlet, Ormancı’ydı eskiden…

(Hikayedir anlatılır: Kaymakam İlçeden Köylerden birisine ziyarete gider.. Malum Köy yolları; Köy’ün girişinde aracının lastiği patlar… Kaymakamın şoförü aracının lastiğini tamir ederken , o esnada yanlarından geçen  ihtiyar bir  Teyze, Kaymakam Bey’e sormuş:

 

-“Yavrucuğum sen kimsin ne iş yaparsın”

Kaymakam Bey :  “Kaymakamım Teyze” demiş…

Ömrü hayatında Ormancı’dan başka ‘devlet’ büyüğü görmeyen ihtiyar teyze Kaymakam’ın yüzüne bakmış ve demiş ki: “Vah yavruumm, keşke  biraz daha fazla okuyup ta Ormancı olsaydın ”

Çünkü onunla muhataptı, güç olarak.

Şimdi Devlet çeşitlendi ve renklendi. Modernize oldu ve daha yaygın..

Düşünsenize, ormanda yaşayan herkes, ormancı olsaydı, memleket türküden geçilmezdi,

“Aman ormancııı..” nidalarının bin bir çeşidiyle..

Yazıya iki farklı devlet tarifiyle son verelim:

Ali Bayramoğlu’nun yıllar öncesinde tarifi:

“Devlet,  sokaktaki insan ne hissediyorsa  O’dur.”

Buna karşın benim tarifim:

Devlet; her kim elinde/yedinde neyi tutuyorsa odur!”

Yorum Ekle
Yorumlar
Henüz Yorum Eklenmemiş
NewsBox
Ford Servis / Oto Çiftel
Dürümiye / Lezzete Davetiye