Dinlemek/İşitmek

Bugün cuma, Cumanın en önemli rükün ve şartlarından biri hutbedir, hutbeyi dinlemek, cuma ibadetini tamamlayan bir gerekliliktir, ancak cami cemaati olarak dinlemekten anladığımız başka bir şeyle meşgul olmamak ya da fiziksel olarak hutbeyi işitmek/ dinlemektir...

İsterseniz cumadan dağılırken yani başınızdaki arkadaşınıza sorun: Hoca bugün hutbede ne okudu? alacağınız cevap ne yazık ki bu tanımlamanın doğru olduğunu gösterecektir.

Rabbimiz Hz Musa'ya vahiy gönderdiği zaman ilk emri "dinle" olmuştur (Taha/20; 13)

Nitekim Allah "Kur'an okunduğu zaman dinleyiniz ki merhamet olunasınız" (Araf /7 ; 204)

Yine peygamber Aleyhisselam'a Kur'an nazil olurken belki de dinlemesini engellemesin diye, Allah: "Acele etme, dilini hareket ettirme, onu izle" buyurmaktadır.(Taha/ 20;114, Kıyamet 75 /16-19)

Kur'an'ın bazı ayetlerinde müminlerin özelliklerinden bahsedilirken "işittik, itaat ettik" derler. (Bakara /2;285)

Israiloğulları ise "işittik, isyan ettik" dedikleri için kınanmışlardır.

Bunu dilleri ile söylemiş iseler bu açıktır, ama tutum ve davranışlarından bu sonuç çıkmışsa, yani  dinler gibi görünürken önceden itaat etmeyeceklerine dair kararlarını vermişler. Eğer İkincisi ise bugün onlardan çok farkımız olmadığı açıktır... 

Müslüman toplumun içinde dinlemedikleri halde dinledik diyenler de kınanmış ve  canlıların en kötüsü/zararlısı olarak nitelendirilmişlerdir ( Enfal/ 8 ;21-22) 

Kur'an'ın nazil olduğu dönemde Mekke müşrikleri Kur'an'ın / Muhammed a.s.mesajlarını bastırmak ve dinlenilmesini engellemek için ayak takımına gürültü çıkarın, dinlemeyin emrini vermişlerdi. (Fussilet/ 41; 26) 

Rabbimiz müminleri överken "sözü dinlerler en güzeline uyarlar" buyurmaktadır (Zümer/39; 18)

Hz peygamberin vefatından sonra dinleme disiplinin ya da erdeminin gevşediğini görmüş olacak ki çeşitli  rivayetlerden özetle sahabeler "Biz Peygamberi dinlerken sanki kafamızın üzerinde bir kuş var da ürkmesin diye pür dikkat dinlerdik, cehennemden bahsettiği zaman içine düşecekmiş gibi endişeye kapılır, cennetten bahsettiği zaman kokusunu alır gibi olurduk" buyurmuşlardır. 

Muhasibi (ö:243) de İrşad/ müfredatında "dinlemeyi" bir ilke olarak koymuştur özellikle Kur'an'ı dinlerken onun emir ve nehiylerinin kalbe nasıl yansadığını, düşünmek ve arınmak için bir imkan olduğuna dikkat çekmiştir

Yıllar önce yönetim ile ilgili okuduğum bir kitapta "otorite, emir verende değil, alanda aranır" yazıldığını hatırlıyorum. Resmi ve sivil bütün kurum ve işletmelerde bu tespitin ne kadar doğru olduğu ortadadır.

Hasılı kelâm, Allah dinleyip en güzeline uyanlardan kılsın.