Umran Dergisi Kasım 2024 Sayısı Çıktı!...

DİN DİLİNİN BUGÜNKÜ MESELELERİ
Fikriyat, İlahiyat ve İhtilaf Ahlakı

İran-Lübnan-Filistin-İsrail hattında meydana gelen askerî ve siyasi gelişmeler bölgenin orta ve uzun vadedeki geleceğine etki edecek niteliktedir. Siyonist soykırımcı İsrail’in devlet dışı aktörlere yönelik sert askerî müdahalesi HAMAS ve Hizbullah komuta kademesinde önemli değişimlere yol açarken Gazze’de süregelen soykırım sürecine Lübnan’da sivillere yönelik İsrail katliamları eklenmiştir. Buna ilaveten sıcak ve hibrit savaşlar üzerinden çok kutuplu bir dünyanın daha hızlı şekillendiği söylenebilir. Uluslararası sistemin derin krizlerle sarsıldığı bir konjonktürde BRICS, ABD hegemonyası temelli bir dünya düzeni karşısında bir platform olarak önem kazandı. 

Çok kutuplu bir dünya düzenini savunan Türkiye dış politikasının BRICS ile ilişkileri geliştirme arzusu anlaşılır bir sonuç ancak BRICS askerî bir ittifak olmasa da başlayan yeni durum, etrafını çatışma alanları ile sarılı Türkiye’yi çok zorlayacağa benziyor. Bu bağlamda uzun zamandır savunma sanayiinde bağımsızlaşma hamlesi başlatan Türkiye’ye TUSAŞ tesislerine yönelik terör saldırısıyla gözdağı verilmeye çalışıldığı söylenebilir. Eski düzenin tasfiye edildiği, ancak yeni düzenin tesis edilemediği bu şartlar altında ülkemizde tam anlamıyla bir düzensizlik hâkimdir. Şimdi elzem olan, her bakımdan yeni bir düzenin tesisidir. 

Türkiye’de ve İslâm dünyasında dini anlama ve yaşama konularında önemli problemler var, gelenekten tevarüs edilen şifahi bilgilenme alışkanlığı anlatıcının söylediklerini teşrih masasına yatıracak bir duyarlılığın gelişmesine imkân vermemiştir. Gerek seküler gerekse dindar vaizler bunu bildiği için söylemlerini olabildiğince ağdalı bir dille tezyin etmekte, böylece muhatabını efsunlamayı başarabilmektedir. Bu durum İslâmî ilimlerde yenileşmeyi gerekli kılmaktadır ancak bu yenilik arayışı, mevcut ilmî ve kültürel birikime karşı bir tepki oluşturmayı değil, ilimlerin insanlığa intikalinde günün şartlarına uyum sağlamayı amaçlamalıdır. 

Esaslı bir fikir diline de ihtiyaç var zira fikir, bilginin organize edilmiş/örgütlenmiş hâlidir. Vaazdan farklı olarak sistemli, bütünlüklü, başı sonu belli, metotlu ve en önemlisi de iç tutarlılığa sahip kendine mahsus kavramları bulunan yapıdır. 
Günümüzde İslâm dilinin sorunlarından birisi, Kur’ân’ı Batı kültürünün kavramlarıyla anlamaya çalışmaktır. Hemen belirtelim ki bunların kullanımıyla İslâm’ı sağlıklı bir biçimde anlama imkânımız yoktur. Çünkü bu kavramlar belli paradigmaların araçsal ifadeleridir.    

Bilindiği üzere ihtilaf ahlakı, herhangi bir meseleyi farklı biçimlerde anlamanın mümkün olduğunu, bunun insani bir durum olduğunu, farklılıkların ümmet için bir zenginlik ve rahmet yolu olduğunu ifade eder. Şayet Müslümanlar tarih dışına itilmeden var olabilmeyi amaçlıyorlarsa, farklılıklara açık, özgürlükçü, müsamahalı bir ortam inşa ederek ihtilafı rahmete çevirmelidirler. Hedeflenen İslâm birliği ise ancak bu farklılıklara imkân veren özgürlükçü ortamda gelişebilir.

Türkiye’de faaliyet gösteren ilahiyat fakültelerinin modern anlamıyla dinle kurulan ‘yeni’ bir din dili biçimi olduğunu söylemek mümkündür. İlahiyat fakülteleri konjonktürün ortaya çıkardığı kurumlar olarak kendi organik şartları içerisinde teşekkül eden modern bir din dilinin ve ihtiyacının göstergesidir.  

Din dilimiz, fikriyatımız ve ilahiyat üzerine konuşmak sadece akademik bir mesele değil, bugünkü ve gelecekteki hayatımız için kritik bir konu, hatta bir ölüm kalım meselesidir.  Müslümanların çağımızdaki dağınıklıklarının giderilmesi için, İslâm milleti, İslâm ülkesi ve İslâm medeniyeti kavramlarının en geniş, en kapsamlı anlamlarıyla işler hâle getirilerek, İslâm Birliği’nin kurulması ideali ruhlarda diriltilmeli ve bu idealin gerçekleştirilmesi için de ne gerekiyorsa yapılmalıdır.  

Bazı Başlıklar:
Şer İttifakı Üçüncü Dünya Savaşı İçin İki Ana Eksen Oluşturmaya Çalışmaktadır/Burhanettin CAN
İç Barışa Karşı Kirli E(me)ller/Metin ALPASLAN
İslâm Bağlamında Din Dili Sorunumuz/Mustafa AYDIN
Müphem Bir Din Dili Olarak İlahiyat/Mehmet Furkan ÖREN
Gazze’den Sonra Dünyanın Ahlaki Erozyonu/Abdullah HEDARİ
Kassam ile Guevara Arasında Sinvar/Vail KANDİL
Mikail Bayram ile Malayaca Bir Tefsirin Peşine Düşmek/Mustafa KARA
Sezai Karakoç’un Eserlerinde Savaş İzleği/Alaaddin YURDERİ