Tayvan ile Çin arasında 'tarihi' temas

Tayvan'da ana muhalefetteki Çin Milliyetçi Partisi'nin Genel Başkanı Cheng Li-wun, Çin’i ziyaretinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüştü. Bu, 10 yıl aradan sonra ilk ziyaret oldu.

Çin, ziyaretin ardından Tayvan ile bazı ilişkileri yeniden başlatacağını duyurdu. Bu kapsamda ana kara şehirleri ile doğrudan uçuşların yeniden başlatılması ve Tayvan’dan su ürünleri ithalatının kademeli olarak yeniden açılması planlanıyor.

Xinhua'nın haberine göre, Şi, 10 yıl aradan sonra Çin'i ziyaret eden görevdeki ilk Koumintang lideri olan Cheng'i başkent Pekin'de kabul etti.

Şi, görüşmede, Çin ile Tayvan'ın yakınlaşmasının ve bir araya gelmesinin "tarihin bir kesinliği" olduğunu ve bu eğilim değişmeyeceğini söyledi.

Tayvan Boğazı'nın iki yakasında yaşayan Çinlilerin barışa, kalkınmaya, iletişim ve işbirliğine ihtiyacı olduğunu ifade eden Şi, Tayvanlıları Çin'i ziyaret etmeye, gençleri kariyerlerini Çin’de sürdürmeye çağırdı.

Şi, "Tayvan'ın bağımsızlığı" fikrinin, Tayvan Boğazı'nın iki yakası arasındaki barışa zarar veren asıl suçlu olduğunu öne sürerek, "Koumintang ve Çin Komünist Partisi, Tayvan Boğazı'nın iki yakasındaki vatanseverler ulusal davayı sahiplenmeli, Tayvan'ın bağımsızlığına ve yabancı müdahalesine karşı çıkmalı, ilişkilerin barışçı gelişimi için çalışarak Çin ulusunun ortak evini kararlılıkla korumalı" diye konuştu.

Çin ile Tayvan'ın sosyal sistemleri arasındaki farkın ayrılıkçılık gerekçesi olmaması gerektiğini savunan Şi, Çin-Tayvan ilişkilerinin barışçıl gelişimine yönelik her türlü öneriye açık olduklarını, bu doğrultuda ellerinden gelen her çabayı göstereceklerini kaydetti.

"Savaşı önlemek için kurumsal bir çözüm bulmalıyız"

Koumintang lideri Cheng de Çin ile Tayvan arasında çatışmayı önlemek üzere kurumsal bir çözüm geliştirilmesi gerektiğini belirterek, "Savaşı önlemek ve ondan kaçınmak için kurumsal bir çözüm bulmalıyız. Tayvan Boğazı'nı çatışmaların barışçıl çözümü konusunda bir model haline getirmeliyiz." ifadelerini kullandı.

Her iki tarafın sistemik ve sürdürülebilir diyalog ve işbirliği mekanizmasını planlayıp kurması gerektiğine işaret eden Cheng, bu yolla Boğaz'ın iki yakası arasındaki tüm çatışma sebeplerinin ortadan kaldırılarak barışın geri dönülmez kılınabileceğini vurguladı.

Cheng, Çin lideri Şi'yi bir gün Tayvan'da ağırlamayı istediklerini, Koumintang'ın gelecek iktidarında Çin liderlerinin Ada'yı bizzat görmelerini umduğunu dile getirdi.

10 yıl aradan sonra ilk ziyaret

Cheng ve Koumintang heyeti, Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesinin davetiyle, 6 günlük ziyaret için 7 Nisan'da Çin'e gelmişti.

1912’de kurulan Çin Cumhuriyeti'nin o dönemdeki başkenti olan, Ciangsu eyaletinin idari merkezi Nancing şehrini ziyaret eden heyet, Koumintang'ın kurucu lideri Sun Yat-Sen'in mozolesini ziyaret ederek saygı duruşunda bulunmuştu.

Cheng, burada yaptığı konuşmada, ziyaretinin Tayvan Boğazı'nın iki yakasında yaşayan Çin halkı için barış tohumu ekmeyi amaçladığını ifade etmişti.

Nancing ve Şanghay'ın ardından Pekin'de temaslarda bulunan Cheng, 10 yıl aradan sonra Çin ana karasını ziyaret eden görevdeki ilk Koumintang lideri oldu.

En son 2016'da Koumintang lideri Hung Hsiu-chu, başkent Pekin ile Nancing'i ziyaret etmişti.

Tayvan'da 2016'da Çin'in bağımsızlık yanlısı olarak gördüğü Demokrat İlerici Partinin (DPP) iktidara gelmesinin ardından ada ile ana kara arasındaki siyasi temaslar kesilmişti.

Çin-Tayvan anlaşmazlığı

Çin'de İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Çan Kay-şek liderliğindeki Koumintang/KMT güçleri ile Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi (ÇKP) güçleri arasında yaşanan iç savaşta galip gelen Komünistler, 1 Ekim 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşunu ilan etmişti.

İç savaşı kaybeden Koumintang üyeleri ise Tayvan'a yerleşip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarının Ada'da devam ettiğini ileri sürerek, burada geçici hükümet kurmuştu.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin kendi topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili bağımsızlığa sahip bulunuyor. Çin ile Tayvan arasındaki ayrılık hala sürüyor.