KDK'dan 'mesai dışı eğitimler' hakkında emsal karar

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kamu ve özel sektör çalışanlarını yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir tavsiye kararına imza attı. Kurum, mesai saatleri dışında gerçekleştirilen hizmet içi eğitimlerin "fazla çalışma" olarak değerlendirilmesi gerektiğine hükmederek; çalışana karşılığında izin kullandırılması, bunun mümkün olmaması halinde ise mesai ücreti ödenmesi gerektiğini vurguladı.

Süreç Nasıl Gelişti?

Karara konu olan süreç, bir hastanede görev yapan acil tıp uzmanının başvurusuyla başladı. Görevlendirme üzerine mesai saatleri dışında 8 saatlik bir hizmet içi eğitime katılan doktor; bu zorunlu mesai için kendisine herhangi bir ek ödeme yapılmaması veya izin hakkı tanınmaması üzerine KDK’ye başvurdu.

Dosyayı inceleyen KDK, personelin mesleki bilgi ve becerisini tazelemeye yönelik bu eğitimlerin mesai dışına taşması durumunda "fazla çalışma" kapsamına gireceğine karar vererek Sağlık Bakanlığına tavsiyede bulundu.

"Anayasa'nın Angarya Yasağına Aykırı"

Kararın en dikkat çekici bölümünü ise hukuki dayanak kısmı oluşturdu. Fazla mesailerin kullanımı konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunduğunu ancak bu emeğin karşılıksız bırakılamayacağını belirten KDK, şu ifadelere yer verdi:

"Fazla mesai karşılığı izin kullanımının mümkün olmadığı hallerde çalışana ücret ödemesi yapılması gerekmektedir. Aksi yönde yapılacak bir uygulama, Anayasa'nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile 'ücret emeğin karşılığıdır' hükmüne açıkça aykırılık teşkil edecektir."

Dinlenme Hakkı ve Verimlilik Vurgusu

Sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve yoğunluğu göz önüne alındığında, personelin dinlenme hakkı ile çalışma verimliliği arasında hassas bir denge kurulması gerektiğine işaret edilen kararda; fazla çalışma kapsamında hak kazanılan izinlerin aynı yıl içerisinde kullandırılmasının yerinde olacağının da altı çizildi.